Błąd medyczny – jak go stwierdzić i co przysługuje poszkodowanemu?
- Paula Zmyj
- 27 sty 2025
- 5 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 27 mar 2025
Błąd medyczny to sytuacja, w której osoba wykonująca zawód związany z opieką zdrowotną (np. lekarz, pielęgniarka, farmaceuta) nie przestrzega obowiązujących zasad i norm medycznych, co skutkuje negatywnymi skutkami zdrowotnymi dla pacjenta. Tego rodzaju błąd może pojawić się na różnych etapach procesu leczenia – od postawienia diagnozy, przez dobór terapii, aż po wykonanie zabiegu.
Zwykle błąd medyczny jest wynikiem niezamierzonego uchybienia w standardach leczenia, które prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta. W niektórych przypadkach może to być również efekt zaniedbania obowiązków lub celowego działania, które narusza zasady profesjonalnej opieki.
Kiedy mamy do czynienia z błędem medycznym?
Aby określić, czy dany przypadek to rzeczywiście błąd medyczny, należy porównać działanie lekarza lub innego pracownika medycznego z obowiązującymi standardami i normami medycznymi, które są przyjęte w danej dziedzinie medycyny. Jeżeli działania te odbiegają od tych norm i prowadzą do uszczerbku na zdrowiu pacjenta, mamy do czynienia z błędem medycznym.
Warto pamiętać:
Nie każda komplikacja czy negatywna reakcja na leczenie jest wynikiem błędu medycznego. Medycyna nie jest nauką dokładną, a w leczeniu pacjentów zawsze istnieje ryzyko niepożądanych skutków czy powikłań. Błąd medyczny to sytuacja, w której standardy opieki zostały naruszone, co miało wpływ na zdrowie pacjenta.
Błędy medyczne można podzielić na kilka kategorii:
1. Błędy diagnostyczne
Błąd w diagnozie: np. pominięcie ważnej choroby lub błędne rozpoznanie, które prowadzi do niewłaściwego leczenia.
Opóźnienie w diagnozie: np. nieprzeprowadzenie przez lekarza odpowiednich badań lub brak wykrycia choroby na czas, co skutkuje pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta.
Niezalecenie odpowiednich badań diagnostycznych: np. zignorowanie wyników badań, które mogłyby ujawnić poważną chorobę.
2. Błędy terapeutyczne
Błędy w leczeniu farmakologicznym: np. nieprawidłowe dawkowanie leków, podanie niewłaściwego leku, błędna droga podania.
Błędy chirurgiczne: np. operacja na niewłaściwej części ciała, usunięcie zdrowego organu, pozostawienie narzędzi chirurgicznych w ciele pacjenta.
Błędy w rehabilitacji: np. nieodpowiednie prowadzenie procesu rehabilitacyjnego po operacji lub urazie.
3. Błędy organizacyjne
Błędy w komunikacji: np. nieprawidłowe przekazanie informacji między personelem medycznym (np. lekarz nie informuje pielęgniarki o alergii pacjenta), co może prowadzić do błędów w leczeniu.
Błędy w dokumentacji medycznej: np. niepoprawne wypełnianie kartotek pacjenta, co może skutkować błędnym przebiegiem leczenia.
4. Błędy w procedurach medycznych
Błąd w procedurze medycznej: np. pomyłka przy wykonaniu zabiegu, niewłaściwe wykonanie procedur diagnostycznych lub terapeutycznych, co prowadzi do uszczerbku na zdrowiu pacjenta.
Masz wątpliwości, czy w Twoim przypadku mogło dojść do błędu medycznego?
Sprawdzenie, czy doszło do błędu medycznego, jest procesem wymagającym dokładnej analizy dokumentacji medycznej, konsultacji z ekspertami i oceny, czy opieka medyczna była zgodna z obowiązującymi standardami. Oto kroki, które możesz podjąć, aby sprawdzić, czy doszło do błędu medycznego:
1. Zbieranie dokumentacji medycznej
Pierwszym krokiem jest zebranie pełnej dokumentacji medycznej związanej z Twoim leczeniem, która pomoże ocenić, czy standardy opieki zostały zachowane. Zazwyczaj będziesz potrzebować:
Historia choroby (kartoteka pacjenta),
Wyniki badań (np. wyniki laboratoryjne, diagnostyka obrazowa),
Opisy zabiegów i procedur medycznych,
Raporty z konsultacji specjalistycznych,
Recepty i przepisywanie leków,
Wszystkie zapisy związane z leczeniem.
W Polsce masz prawo do wglądu w swoją dokumentację medyczną, a placówka medyczna ma obowiązek udostępnić Ci ją na żądanie (często za niewielką opłatą).
2. Analiza przez specjalistę
Zrozumienie, czy doszło do błędu medycznego, często wymaga konsultacji z niezależnym specjalistą w danej dziedzinie medycyny. Przykładowo:
Jeśli doszło do błędu diagnostycznego (np. błędna diagnoza), warto skonsultować się z innym lekarzem w tej samej dziedzinie (np. jeśli chodzi o diagnostykę radiologiczną, skonsultuj się z innym radiologiem).
Jeśli to błąd podczas zabiegu chirurgicznego, pomocna będzie opinia innego chirurga.
Biegły medyczny, czyli specjalista, który jest w stanie ocenić, czy postępowanie lekarza było zgodne ze standardami, będzie mógł wskazać, czy doszło do uchybień.
3. Ocena standardów medycznych
Błąd medyczny ma miejsce wtedy, gdy lekarz lub placówka medyczna nie postępuje zgodnie z obowiązującymi standardami opieki w danej dziedzinie. Aby to zweryfikować, warto dowiedzieć się:
Jakie standardy obowiązywały w danym przypadku (np. standardy diagnostyczne w przypadku konkretnej choroby),
Czy lekarz zastosował się do tych standardów,
Czy było możliwe przewidzenie ryzyka i podjęcie odpowiednich działań.
Standardy medyczne są często określane przez towarzystwa naukowe, organy państwowe (np. Ministerstwo Zdrowia), a także przez praktyki kliniczne i wytyczne medyczne, które mogą się różnić w zależności od typu leczenia.
4. Konsultacja z prawnikiem
W sytuacji, gdy chcesz podjąć dalsze kroki prawne, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie medycznym. Prawnik pomoże:
Zrozumieć Twoje prawa,
Przeanalizować dokumentację medyczną pod kątem potencjalnych uchybień,
Doradzić, czy warto wystąpić z roszczeniem (np. o odszkodowanie),
Pomóc zorganizować opinię biegłego medycznego, który jest kluczowy w sprawach o błąd medyczny.
5. Wykonanie opinii biegłego
Jeśli nie masz pewności, czy doszło do błędu, warto udać się do specjalisty z danej dziedziny medycyny, który oceni, czy w danym przypadku doszło do naruszenia standardów. Biegły sporządza opinię na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej i może stwierdzić, czy lekarz zachował się zgodnie z oczekiwanymi normami w danej sytuacji.
6. Czy to błąd medyczny, czy ryzyko leczenia?
Ważne jest rozróżnienie błędu medycznego od ryzyka związanego z samym leczeniem. W niektórych przypadkach komplikacje mogą wystąpić mimo zastosowania prawidłowej procedury (np. niektóre zabiegi chirurgiczne mogą wiązać się z ryzykiem, które jest akceptowane przez pacjenta). Błąd medyczny to sytuacja, w której coś poszło niezgodnie z planem z powodu zaniedbania, niekompetencji lub pomyłki.
Jakich roszczeń mogą dochodzić poszkodowani w wyniku błędu medycznego?
W przypadku błędu medycznego masz prawo dochodzić roszczeń - zarówno cywilnych, jak i związanych z odpowiedzialnością zawodową lekarzy. Możliwości te zależą od charakteru błędu oraz jego konsekwencji dla Twojego zdrowia. Oto główne roszczenia których możesz dochodzić w takiej sytuacji:
Odszkodowanie za szkody majątkowe
Jeśli wskutek błędu medycznego poniosłeś wydatki, możesz domagać się odszkodowania, które obejmuje:
Koszty leczenia i rehabilitacji, dojazdy do placówek medycznych
Utracony zarobek (jeśli np. nie możesz pracować przez czas rekonwalescencji),
Koszty związane z pomocą osób trzecich (np. opieka po hospitalizacji).
Zadośćuczynienie za ból i cierpienie
To kwota, która ma rekompensować cierpienie fizyczne i psychiczne, które wynikało z błędu medycznego. Zadośćuczynienie może być przyznane, nawet jeśli nie poniosłeś wymiernych szkód finansowych.
Renta
Jeśli błąd medyczny spowodował trwałe zmniejszenie zdolności do pracy lub jej niezdolność, możesz domagać się renty, która będzie rekompensować utratę zarobków w przyszłości.
Renty możesz dochodzić również w sytuacji, kiedy wskutek błędu medycznego konieczne jest długotrwałe leczenie lub rehabilitacja generujące dodatkowe koszty w przyszłości.
Jak to zrobić?
Zgłoszenie roszczenia do szpitala lub placówki medycznej – Zwykle pierwszym krokiem jest zgłoszenie roszczenia do szpitala lub placówki, która popełniła błąd. Często ubezpieczyciele, z którymi placówki te mają umowy, mogą zaoferować odszkodowanie bez konieczności postępowania sądowego.
Postępowanie sądowe – Jeśli ubezpieczyciel lub placówka nie będzie skłonna do dobrowolnej wypłaty odszkodowania, możesz pozwać szpital lub lekarza na drogę sądową, dochodząc roszczeń cywilnych.
Pomoc prawnika – W takim przypadku warto skorzystać z porady prawnej lub pomocy kancelarii specjalizującej się w sprawach błędów medycznych, ponieważ procesy te mogą być skomplikowane i wymagają zgromadzenia odpowiednich dowodów, np. opinii biegłych.
