Prawnik, radca prawny czy adwokat – kogo wybrać i jaka jest różnica?

Prawnik, radca prawny czy adwokat - jaka jest różnica?

Wybór odpowiedniego specjalisty do prowadzenia sprawy prawnej może być wyzwaniem – zwłaszcza gdy nie wiemy, czym różni się prawnik, radca prawny a adwokat. Choć wszystkie te osoby mają wykształcenie prawnicze, ich kompetencje i uprawnienia różnią się w istotny sposób. W tym artykule wyjaśniamy, kogo wybrać w zależności od sytuacji – szczególnie w sprawach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.

Kim jest prawnik?

Prawnik to osoba, która ukończyła studia prawnicze, ale niekoniecznie posiada uprawnienia zawodowe. Oznacza to, że choć zna prawo, nie ma prawa występowania przed sądami jako pełnomocnik.

Prawnik może pracować np. w korporacji, administracji publicznej, działach compliance czy jako doradca prawny, ale nie prowadzi samodzielnej kancelarii ani nie reprezentuje klientów w sądzie.

Kim jest radca prawny?

Radca prawny to prawnik, który ukończył aplikację radcowską i zdał egzamin zawodowy. Tytuł radcy prawnego pozwala mu:

• udzielać porad prawnych,

• sporządzać pisma procesowe,

• występować przed sądami,

• prowadzić sprawy cywilne, administracyjne, rodzinne, pracownicze czy gospodarcze, a także sprawy karne*,

• reprezentować klientów indywidualnych i firmy.

Wielu radców prowadzi własne kancelarie radcy prawnego, oferujące pomoc w różnych dziedzinach prawa, w tym w sprawach o odszkodowania i zadośćuczynienia.

*Od kilku lat radcowie prawni mogą występować również w sprawach karnych - o ile nie są zatrudnieni na umowie o pracę.

Kim jest adwokat?

Adwokat to również osoba po studiach prawniczych i aplikacji, jednak zrzeszona w innym samorządzie zawodowym niż radca prawny. Jego kompetencje obejmują:

• reprezentowanie klientów w sprawach karnych, cywilnych, rodzinnych, pracowniczych, gospodarczych czy administracyjnych,

• prowadzenie sporów sądowych,

• udzielanie porad i sporządzanie opinii prawnych,

• przygotowywanie dokumentów i pism procesowych.

Adwokaci często specjalizują się w sprawach sądowych, prowadząc własne kancelarie adwokackie.

Porównanie uprawnień prawnika, radcy prawnego i adwokata

Kryterium	Prawnik	Radca prawny	Adwokat
Wykształcenie	Studia prawnicze	Studia prawnicze + aplikacja radcowska + egzamin zawodowy	Studia prawnicze + aplikacja adwokacka + egzamin zawodowy
Członkostwo w samorządzie zawodowym	❌ Nie	✅ Okręgowa Izba Radców Prawnych	✅ Okręgowa Rada Adwokacka
Może udzielać porad prawnych?	✅ Tak	✅ Tak	✅ Tak
Może reprezentować klienta w sądzie?	❌ Nie	✅ Tak (sprawy cywilne, gospodarcze, pracownicze, administracyjne, rodzinne, karne*)	✅ Tak (sprawy cywilne, gospodarcze, pracownicze, administracyjne, rodzinne, karne)
Może być obrońcą w sprawie karnej?	❌ Nie	✅ Tak, jeśli nie pozostaje w stosunku pracy	✅ Tak
Możliwość prowadzenia kancelarii	❌ Nie	✅ Tak – kancelaria radcy prawnego	✅ Tak – kancelaria adwokacka
Forma zatrudnienia	Dowolna ❌ brak możliwości wykonywania zawodu w formie kancelarii radcy prawnego lub kancelarii adwokackiej	✅ W ramach kancelarii radcy prawnego, na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia, o dzieło), w spółkach cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych i komandytowo-akcyjnych oraz w formie umowy o pracę.	✅ W ramach kancelarii adwokackiej, w spółkach cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych i komandytowo-akcyjnych.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej	❌ Nie (dobrowolny, brak sankcji dyscyplinarnych)	✅ Tak	✅ Tak
Możliwość wyznaczenia jako pełnomocnik z urzędu	❌ Nie	✅ Tak	✅ Tak
Status zawodowy chroniony prawnie	❌ Nie	✅ Tak	✅ Tak
Możliwość występowania przed Sądem Najwyższym / Naczelnym Sądem Administracyjnym	❌ Nie	✅ Tak	✅ Tak

Kancelarie odszkodowawcze

Na rynku — oprócz kancelarii radców prawnych i adwokackich, które specjalizują się w sprawach odszkodowawczych — działają również tzw. kancelarie odszkodowawcze.

Choć kancelarie odszkodowawcze często reklamują się jako specjaliści w zakresie dochodzenia roszczeń za szkody osobowe i majątkowe, warto mieć świadomość, że nie są tym samym co kancelarie radcowskie czy adwokackie.

W praktyce oznacza to, że:

• nie mają obowiązku zatrudniania profesjonalnych pełnomocników – radców prawnych ani adwokatów. Wiele takich firm operuje na zasadzie działalności gospodarczej, gdzie sprawy prowadzą osoby bez uprawnień zawodowych, a więc bez odpowiedzialności dyscyplinarnej ani ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, jakie obowiązuje radców czy adwokatów;

• działają najczęściej na zasadzie umowy prowizyjnej – pobierają procent od uzyskanego odszkodowania lub zadośćuczynienia.

• w wielu przypadkach kancelaria odszkodowawcza nie reprezentuje klienta w sądzie – gdy sprawa wymaga wniesienia pozwu, często dopiero wtedy zlecają ją prawnikowi z zewnątrz, co może wiązać się z dodatkowymi kosztami i wydłużeniem postępowania.

Dlatego przed podjęciem decyzji o współpracy z kancelarią odszkodowawczą, warto sprawdzić:

• czy sprawę prowadzi radca prawny lub adwokat, wpisany na listę zawodową,

• jak wygląda struktura wynagrodzenia – czy opłaty są jasno opisane i czy zawierają reprezentację sądową,

• oraz czy kancelaria oferuje ubezpieczenie OC za ewentualne błędy.

Kancelaria radcy prawnego - kiedy warto się zgłosić?

Jeśli potrzebujesz wsparcia prawnego – niezależnie czy chodzi o sprawy majątkowe, spadkowe, rodzinne, pracownicze, czy karne - warto skorzystać z usług kancelarii, która specjalizuje się w danej dziedzinie.

Kancelaria radcy prawnego, specjalizująca się w sprawach cywilnych z zakresu odszkodowań i zadośćuczynień oferuje następujący zakres usług:

• analizuje dokumenty i sytuację prawną klienta,

• ocenia zasadność roszczenia o zadośćuczynienie lub odszkodowanie,

• reprezentuje klientów przed ubezpieczycielem, a następnie przed sądem,

• prowadzi negocjacje ugodowe.

Kontakt